palette
تبیین الگوی کالبدی شهر دوستدار سالمند (موردپژوهی: منطقه 2 شهرداری تهران)

چکیده

یکی از بارزترین ویژگی­های جمعیت­ شناختی قرن بیست و یک را می ­توان "شهرنشینی سریع و سالمندی جمعیت"دانست. از این رو انتظار می­رود شهرهای جهان آمادگی، دانش و انعطاف کافی جهت پذیرش این موج از جمعیت و مقابله با اثرات چالش برانگیز آن را داشته باشند. هدف این پژوهش شناخت و تحلیل نیازها و مشکلات کالبدی سالمندان منطقه دو شهرداری تهران در قالب تحلیل تطبیقی این منطقه با شاخص های شهر دوستدار سالمند سازمان بهداشت جهانی (2006) است.مواد و روش­ها: 383 پرسش­نامه­ ساختار یافته متشکل از 38 متغیر و در قالب سه شاخص فضای باز شهری- مسکن- و ساختمان ها، مکان های عمومی و مذهبی طراحی و در بین جمعیت سالمند ساکن (60 سال به بالا) در منطقه توزیع گشت و داده­های منتج از آن با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ­ها: یافته­ها حاکی از این است که تنها در شاخص مسکن شرایط نسبتاً رضایت­بخشی حاکم است در حالی که شاخص­های فضای باز شهری، ساختمان­ها، مکان های عمومی و مذهبی نمرات پایین تر از حد متوسط را نشان می­دهند. همچنین داده­های بدست آمده براساس جنسیت پرسش شوندگان در شاخص مسکن تفاوت معنی داری را نشان می­دهند به گونه ­ای که زنان از وضعیت نامطلوب­تری نسبت به مردان برخوردارند. نتیجه­ گیری: نمره نسبتآ مطلوب شاخص مسکن را می­توان نتیجه مشارکت خود شهروندان و قدرت اختیار آن­ها در این زمینه تلقی نمود که این مورد اهمیت و ضرورت پرداختن به مساله مشارکت در سایر شاخص ها را بازتاب می­نماید. از این رو فراهم شدن زمینه های حضور و مشارکت سالمندان در حوزه های مختلف برنامه ریزی شهری، بهبود دسترسی به فضاهای باز شهری، طراحی­ های خلاقانه و ارائه مساکن متناسب با نیاز سالمندان به عنوان پیشنهادهای این پژوهش مطرح گشته ­اند.

واژگان کلیدی
سالمندی، شهر دوستدار سالمند، فضای باز شهری، منطقه 2 شهر تهران.

منابع و مآخذ مقاله

آرام، عزت الله، سام و بنی زیبا احمدی. (1386). بررسی عوامل موثر بر موقعیت سالمند در خانواده. سالمندی ایران، 2(2): 279 - 269.

برتون الیزابت و میچل لین. (1392). طراحی شهری همه‌شمول: خیابان‌هایی برای زندگی (مناسب‌سازی خیابان‌های شهری برای سالمندان کم‌توان)ترجمه : پاکزاد جهانشاه ؛ساکی الهه و فنایی ساناز، آرمان شهر.

بهروزفر فریبرز. (1379). شناخت مشخصات محیطی مناسب سالمندان. فصلنامه صفه، 31: 89 - 82.

پورجعفر محمدرضا؛ تقوایی علی اکبر؛ بمانیان محمدرضا؛ صادقی علی رضا و احمدی فریال. (1389). ارائه انگاره هاي محيطي مؤثر بر شكل گيري فضاهاي عمومي مشوق سالمندي موفق با تاکید بر ترجیحات سالمندان شهر شیراز. سالمندی ایران، 15(5).

تهران مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر. (1392). شناخت ظرفیتهاي عملکردي مديريت شهري در دستيابی به شهر دوستدار سالمند در ناحیه 1 منطقه 3 شهرداري تهران.

تیموری یلدا شاه. (1387). مهد سالمند. کارشناسی، دانشگاه تهران.

حسینی مهدی علایی. (1378). نگاهی به نقش و جایگاه سالمندان در اجتماع. اولین کنفرانس بین المللی سالمندی در ایران،.

رایدل روبروت و میشارا برایان. (1365). روانشناسی پیری. ترجمه : گنجی حمزه ؛داودیان الما و حبیبی فرنگیس، اطلاعات.

زندیه مهدی. (1391). مناسب سازي منظر شهري براي سالمندان. سالمندی ایران، 25(7).

سالمندان کمیته تخصصی ضوابط طراحی معماری. (1388). ضوابط طراحی معماری ساختمان‌های مناسب سالمندان: مرکز تحقیقات و ساختمان مسکن.

شلمزاری عبدالله معتمدی. (1381). رابطه بین هوش ، نگرشهای مذهبی و رویدادهای زندگی با سالمندی موفق در شهر کرد. دکترا، دانشگاه تربیت مدرس.

فروغ عامری گلناز ؛ گواری فاطمه؛ نظری طاهره؛ نژاد معصومه رشیدی و افشارزاده پوران. (1381). تعاریف و نظریه‌های سالمندی. حیات، 8(1): 4 - 13.

ادیبی فر الهام. (1385). مهد کهن (کانون سالمندان). کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.

قوامی شهرام. (1373). اصول طراحي براي افراد داراي كهولت، ناتواني، اختلال و معلوليت: شهر.

کریمی بهناز احمدیان، زهرا. (1388). تغییرات طبیعی در دوران سالمندی. مرکز آموزشی درمانی حضرت زهرا (س).

مدنی‌پور علی. (1391). فضاهای عمومی و خصوصی شهر، ترجمه : نوریان فرشاد، سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران.

میرچولی الهام و پور زهره داود. (1391). شهر مطلوب سالمندان: اندیشه شرا.

نوذری شعله، زاده ندا رفیع و نژاد فرامرز داعی. (1383). مبانی طراحی فضاهای باز محله‌های مسکونی متناسب با شرایط جسمی و روانی سالمندان. مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن.

نوری مهشید. (1378). آموزش بهداشت جسمانی و روانی سالمندان. مجموعه چکیده مقالات اولین کنفرانس بین المللی سالمندی در ایران.

وفایی زمانه؛ علیزاده مهتاب؛ درتاج اسحاق و دوست علی اکبر حق. (1392). بررسي شيوع ناتواني و عوامل خطر آن در سالمندان شهر اصفهان در سال 1390. سالمندی ایران، 31)8 .(

Architects, A. I. o. (1985). Design for Aging: An Architect's Guide: AIA Press.

Carmona, M. (2010). Public places, urban spaces: the dimensions of urban design: Routledge.

Carr, S. (1992). Public space: Cambridge University Press.

Chow, H. P. (2012). Health care service needs and correlates of quality of life: a case study of elderly Chinese immigrants in Canada. Social indicators research, 106(2), 347-358.

Cockerham, W. C., & Yamori, Y. (2001). Okinawa: an exception to the social gradient of life expectancy in Japan. Asia Pacific journal of clinical nutrition, 10(2), 154-158.

Cooper, S., Francis, J., & Rusk, I. (1990). The anorectic effect of SK&F 38393, a selective dopamine D1 receptor agonist: a microstructural analysis of feeding and related behaviour. Psychopharmacology, 100(2), 182-187.

Organization, W. H. (2007). Global age-friendly cities: A guide: World Health Organization.

Richard, L., Gauvin, L., Gosselin, C., & Laforest, S. (2008). Staying connected: neighbourhood correlates of social participation among older adults living in an urban environment in Montreal, Quebec. Health Promotion International, 24(1), 46-57.

Son, J., & Wilson, J. (2011). Generativity and volunteering. Paper presented at the Sociological Forum.

Takano, T., Nakamura, K., & Watanabe, M. (2002). Urban residential environments and senior citizens’ longevity in megacity areas: the importance of walkable green spaces. Journal of Epidemiology & Community Health, 56(12), 913-918.

Van Cauwenberg, J., Van Holle, V., Simons, D., Deridder, R., Clarys, P., Goubert, L.Deforche, B. (2012). Environmental factors influencing older adults’ walking for transportation: a study using walk-along interviews. International journal of behavioral nutrition and physical activity, 9(1), 85.

Walzer, M. (1986). Public Space-Pleasures and Costs of Urbanity. Dissent, 33(4), 470-475.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.