مدل‌یابی ساختاری عوامل تبیین‌کننده سرمایه‌ اجتماعی معلمان (مطالعه‌ تجربی‌ معلمان شهرستان بیرجند)

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشگاه تهران

2 کارشناسی ارشد دانشگاه تهران

چکیده

مقالۀ‌ حاضر روند شکل‌گیری سرمایه‌ اجتماعی معلمان و شناخت عوامل مؤثر بر آن را تبیین می‌کند. با توجه به اهمیت سرمایۀ‌ اجتماعی در روند تعلیم و تربیت و شکل‌گیری آن در مدارس، سرمایۀ‌ اجتماعی معلمان بر اساس مفاهیم بنیادی «بوردیو» بررسی شده است. حجم نمونه شامل 480 نفر از معلمان شهرستان بیرجند است که به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای متناسب و تصادفی ساده انتخاب شده‌اند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسشنامه است و برای تعیین پایایی گویه‌ها از ضریب آلفای کرونباخ و برای سنجش اعتبار پرسشنامه از روش تحلیل عاملی تأییدی و اعتبار محتوایی استفاده شده است. آزمون فرضیه­های پژوهش از طریق آزمون‌های آماری مناسب در سطح تحلیل‌های دومتغیره و آزمون معادلات ساختاری با به‌کارگیری نرم‌افزارهای اس‌پی‌اس‌اس و اِموس انجام شده است. بر اساس یافته‌های توصیفی، موقعیت اجتماعی معلمان با توجه به حجم سرمایۀ اجتماعی آن‌ها در سطح متوسط رو به پایین قرار دارد. آزمون معادلات ساختاری نشان می‌دهد که مسیرهای علّی ترسیم‌شده، 31 درصد از واریانس سرمایۀ اجتماعی معلمان را تبیین می‌کند. مسیر اول نشان می‌دهد که خاستگاه اجتماعی ـ اقتصادی معلمان با تأثیر بر سرمایۀ اقتصادی آن‌ها و تأثیر مجزای این دو متغیر بر سرمایۀ فرهنگی، در‌نهایت موجب افزایش سرمایۀ اجتماعی معلمان می‌شود و در مسیر دوم خاستگاه اجتماعی ـ اقتصادی و سرمایۀ اقتصادی معلمان به افزایش سرمایۀ نمادین آن‌ها منجر می‌شود که افزایش سرمایۀ اجتماعی معلمان را در پی دارد.

کلیدواژه‌ها