نوسازی یا بازتولید اجتماعی (مطالعه ای در خصوص قشربندی و تحرک اجتماعی)

نوع مقاله : علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه تعاون و رفاه اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، تلفن: 09127619473.

2 استادیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینای همدان. تلفن: 09185423757.

3 کارشناسی ارشد گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینای همدان. تلفن: 09147904469.

چکیده

در طی دهه­ های اخیر فرایند نوسازی همراه با تغییرات اقتصادی و اجتماعی نظیر گسترش شهرنشینی، مهاجرت­های روستایی، بسط آموزش و پرورش عالی، ایجاد شبکه­های ارتباطی، تغییر نظام مشاغل و غیره دگرگونی­های اجتماعی زیادی را در کل کشور از جمله مناطق شمال غربی کشور ایجاد نموده و باعث تحرک اجتماعی گروه هایی از مردم گردیده است. با توجه به اهمیت مطالعه تحرک اجتماعی  و پیامدهای آن در زندگی مردم، هدف پژوهش حاضر مطالعه وضعیت تحرک اجتماعی و الگوی آن در شهر خوی می باشد. روش مطالعه در این تحقیق، کمی و پیمایشی است و داده­ها با استفاده از ابزار پرسشنامه گردآوری شده است. جامعه آماری کلیه سرپرستان خانوار شهر خوی بوده که 382 نفر به عنوان نمونه از طریق فرمول کوکران انتخاب شده­اند. روش­نمونه‌گیری نیز خوشه­ای چند مرحله­ای می­باشد و داده­ها با استفاده از نرم افزار spss مورد تحلیل قرارگرفته­اند. یافته­ها پژوهش بیانگر میزان بالای بازتولید طبقاتی 68% و 49% بازتولید شغلی می­باشد، همچنین، تحرک ساختاری، بیانگر میزان بالای تحرک در نسل کنونی از مشاغل کشاورزی به سمت مشاغل دیگر است، که به نوعی نشانگر تأثیر نوسازی در منطقة مورد نظر می­باشد.  نتایج تحقیق بیانگر این است که بیشترین میزان تحرک چه در سطح شغلی و چه در سطح طبقاتی مربوط به بازتولید شغلی و طبقاتی می­باشد و این میزان برای تحرک طبقاتی بسیار بالا است. در نتیجه می­توان گفت که در جامعه مورد نظر تحرک شغلی عمومیت دارد اما تحرک طبقاتی محدود بوده و طبقات در نسل­های مختلف به نوعی بازتولید می­شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Modernization or Social reproduction( A study on stratification and social mobility)

نویسندگان [English]

  • mohamad mobaraki 1
  • mohamad salman ghaemi zade 2
  • morteza mahmodzade 3
1 yazd university
2 boalisina university
3 boalisina university
چکیده [English]

During recent decades, modernization process along with economic and social changes such as urbanization, rural migration, expansion of higher education, the creation of communication networks, jobs system change and so on has caused many social changes in the whole country, including northwest areas of it, and has created social mobility for groups of people. Considering the importance of studying social mobility and its implications in people's lives, the aim of this study was to examine the social mobility and its pattern in Khoy. Method of study was quantitative and survey and data have been collected using the questionnaire instrument. Population of study was all households of khoy city and 382 people were selected through Cochran's formula and by multistage cluster sampling. Data were analyzed using SPSS software. Findings of objective dimension of social mobility show high levels of class and 68% and 49% of occupational reproduction. Also, Structural mobility represents high levels of mobility among current generation of agricultural jobs towards other jobs. This shows the impact of modernization at the intended region. The results show that the highest mobility both at the occupational and class level, relates to occupational and class reproduction and this is a very high degree of class mobility. As a result, we can say that in target population, occupational mobility is common but class mobility is limited and classes in different generations are reproduced somehow.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social mobility
  • occupational mobility
  • Class Mobility
  • Modernization
  • Social reproduction